Sierpień - miesiąc w którym co roku wracamy do wspomnień i zadumy nad Powstaniem Warszawskim. Dla współczesnych Polaków Warszawa z tamtych dni to symbol męstwa i determinacji w walce o niepodległość.
W nierównej walce z okupantem niemieckim ludność Warszawy obok broni miała jeszcze jeden oręż - wspólną sąsiedzką modlitwę. Kapliczki w podwórkach, bramach, klatkach schodowych i wnękach ścian gromadziły mieszkańców Warszawy dla których modlitwa stała się siłą i ratunkiem ducha. Krzyże i kapliczki poświęcone Matce Bożej wznosili spontanicznie mieszkańcy kamienic przez cały okres II wojny światowej, a w szczególności na wielką skalę w latach 1943-1944 . Powstało ich wówczas setki, może nawet tysiące. Dokładnej liczby już nie da się dzisiaj ustalić. Panował terror. Wojna skłaniała do szukania pociechy religijnej, ale posługa w kościele była ograniczona. Spalone kościoły, wielu księży znalazło się w obozach zagłady i więzieniach. Okupant zniósł święta, które nie przypadały na niedzielę, zabronił odbywania procesji i zgromadzeń. Po zapadnięciu godziny policyjnej, kiedy ulice pustoszały zamykano więc bramy kamienic i wspólnie odmawiano wówczas litanie, różaniec, śpiewano pieśni religijne.
Do dnia dzisiejszego zachowało się jednak wiele kapliczek pomimo ogromnych wojennych zniszczeń w obrębie starej Warszawy. Świadczy o tym m.in. album "Kapliczki warszawskie" Anny Beaty Bohdziewicz i Magdaleny Stopy wydany w 2009 r. , gdzie autorki zamieściły ok. 300 zdjęć.
W sierpniu br. została opisana przez Tomasza Urzykowskiego w warszawskiej "Gazecie Stołecznej" historia kamiennej figury Matki Boskiej Powstańczej z Żoliborskiego podwórka, przy której mieszkańcy domu przy ul. Mickiewicza 27 zbierali się na modlitwy, żegnali idących na barykady i chowali ciała bliskich. Podczas Powstania Warszawskiego był tu ustawiony ołtarz polowy a kapelan Armii Krajowej odprawiał nabożeństwa. Figura Madonny została ufundowana przez mieszkańców domu na początku 1944 r. Po wyzwoleniu kiedy mieszkańcy wrócili do Warszawy zastali dom częściowo zniszczony ale figura Matki Bożej stała na swoim miejscu. Groby zlikwidowano, przenosząc zmarłych na cmentarz. Przez następne 65 lat figurka Matki Bożej jest pod opieką mieszkańców kamienicy, których nadal jednoczy. W każdą rocznicę Powstania Warszawskiego, Święto 3 Maja i 11 Listopada figura jest przystrajana w kwiaty. Rzeźba Matki Boskiej odznacza się ona wysoka wartością artystyczną. W 2005 r. siłami społecznymi odrestaurowano figurkę, a 2009 r. zadbano o wpisanie przez wojewódzkiego konserwatora zabytków do rejestru. "Chcieliśmy ją zabezpieczyć na przyszłość" - stwierdzili mieszkańcy.
Oprac. RR
